Temettü verimi bir oranı, gelir ise bir tutarı anlatır. “Bu hisse yüzde beş veriyor” cümlesi cebinize ne kadar gireceğini tek başına söylemez; onu bulmak için yatırımınızın büyüklüğünü ya da elinizdeki pay adedini işin içine katmanız gerekir. Bu yazı kavram anlatmaktan çok sayıları yerine koymaya odaklanır: iki hesap yolu, adım adım bir örnek, brüt ile net farkı ve en sık yapılan hatalar.
İki hesap yolu
Yıllık brüt temettü gelirini bulmanın iki yaygın yolu vardır ve ikisi de aynı sonuca çıkar; hangisini kullanacağınız elinizdeki bilgiye bağlıdır.
Yol 1, yatırım tutarı üzerinden. Bir hisseye ayırdığınız toplam tutarı biliyorsanız:
Yıllık brüt gelir = Yatırım tutarı × Temettü verimiYol 2, pay adedi üzerinden. Kaç lot tuttuğunuzu ve pay başına ne kadar kar payı dağıtıldığını biliyorsanız:
Yıllık brüt gelir = Pay adedi × Pay başına brüt kar payıBirincisi bir portföyün tamamını kabaca ölçmek için pratiktir, ikincisi tek bir dağıtımın size düşen kısmını kuruşu kuruşuna verir.
Adım adım örnek
Diyelim ki bir hisseye 100.000 TL yatırdınız ve bu hissenin temettü verimi yüzde 5. Yol 1 ile:
100.000 TL × 0,05 = 5.000 TL brüt yıllık gelirAynı durumu pay adedi üzerinden görelim. Hissenin fiyatı 50 TL olsun, yani 100.000 TL ile 2.000 pay alınır. Pay başına brüt kar payı 2,50 TL açıklanmışsa, Yol 2 ile:
2.000 pay × 2,50 TL = 5.000 TL brüt yıllık gelirİki yol da aynı rakamı verir, çünkü verim zaten pay başına kar payının fiyata bölünmüş halidir. Bir yolda oranı, diğerinde ham sayıları kullanırsınız.
Brüt mü, net mi?
Yukarıdaki 5.000 TL brüt bir rakamdır. Kar payı hesabınıza geçerken üzerinden stopaj kesilir, yani elinize geçen net tutar bundan düşüktür. Net geliri bulmak için brüt tutardan yürürlükteki stopaj oranı kadarını çıkarmanız gerekir.
Stopaj oranı mevzuata göre değişebildiği için burada sabit bir yüzde vermek yerine ilkeyi vurgulamak daha doğru: gördüğünüz “verim” ve şirketin açıkladığı “pay başına kar payı” neredeyse her zaman brüt değerlerdir. Cebinize giren rakam bunların altındadır. Güncel oran ve net hesap için net temettü hesaplayıcısına ya da kar payı vergisini anlatan yazıya bakabilirsiniz.
Tek seferlik gelir ile bileşik büyüme farkı
Bu hesap size bir yılın gelirini verir. Aldığınız temettüyü harcamak yerine yeniden yatırırsanız, ertesi yıl aynı verim daha büyük bir anapara üzerinden işler ve gelir zamanla kartopu gibi büyür. Tek yılın rakamı ile uzun vadeli birikim ayrı şeylerdir; ikincisini merak ediyorsanız on yılda bileşik temettü getirisini ele alan yazı ve kartopu hesaplayıcısı bu farkı sayılarla gösterir.
Sık yapılan üç hata
Brütü net sanmak. En yaygın yanılgı, açıklanan pay başına kar payını doğrudan cebe girecek para gibi görmek. Stopaj öncesi ve sonrası arasında gözle görülür bir fark vardır.
Geçmiş veriyi gelecek gelir gibi okumak. Bir şirketin geçen yıl dağıttığı kar payı, bu yıl aynısını dağıtacağının garantisi değildir. Dağıtım kararı her yıl yeniden alınır; hesabınız geçmişe dayanır, gelecek belirsizdir. Geçmiş dağıtımların nasıl okunacağını temettü geçmişini yorumlama yazısı anlatır.
Yüksek verimi otomatik yüksek gelir sanmak. Çok yüksek bir verim bazen fiyatın sert düşmesinden kaynaklanır ve sürdürülebilir olmayabilir. Verimin neden tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını yüksek temettü verimi tuzağı yazısında bulabilirsiniz.
Elle yapmak yerine
Formülleri bir kez anlamak yeterli; her seferinde elle çarpmak gerekmez. Temettü geliri hesaplayıcısı iki yolu da destekler: ister yatırım tutarı ve verimi girin, ister pay adedi ve pay başına kar payını. Sonucu brüt olarak verir, siz de stopajı çıkarıp net tutara ulaşırsınız. Kayıt gerekmez, tarayıcıda çalışır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sayılar örnektir; kendi durumunuz için güncel verileri ve yürürlükteki vergi oranlarını esas alın.